Chiny

Czego nie wiesz o chińskich smokach?

Chińskie smoki

Chińskie smoki to całkiem sympatyczne stworzonka, które nawet teraz są odbierane jako jeden z negatywnych symboli. Nic bardziej mylnego – smoki z mitologii chińskiej łączą rozmaite, pozytywne wyobrażenia mitologiczne i kosmologiczne. Może warto się dowiedzieć czegoś więcej o tym ważnym dla Chin zwierzątku?

W porównaniu z europejską mitologią, chińskie smoki to stworzenia dobroduszne – symbol męskiej, zapładniającej siły przyrody (yang) oraz symbol cesarza (począwszy od panowania dynastii Han → 206 p.n.e. do 220 n.e). Jako jedno z czterech chińskich zwierząt przypisanych do stron świata, zajmuje ono miejsce na wschodzie. Na stronie wschodzącego słońca, stronie płodności oraz deszczu -samych pozytywnych rzeczy!

Warto wspomnieć o smokach w odcieniach błękitu oraz zieleni (青龙 Qīng lóng), którym często przypisuje się również pomyślność oraz zdrowie. Wierzono, że drugiego dnia drugiego chińskiego miesiąca błękitny smok wychodzi spod ziemi, wzbija się wysoko do nieba i wywołuje pierwszy deszcz. Właśnie tego dnia ruszały wszelkie uprawy pól na terenach północnych Chin.

16477198917_02e702eea3_k

Smoki potrafią wszystko. Mogą pomniejszać się do najmniejszych znanych ludzkości rozmiarów, stać się niewidzialne, przemieszczać się z niespotykaną prędkością oraz przybierać ludzką formę. Są wprost idealnym kandydatem na zwierzątko domowe – myślało tak kilku cesarzy, którzy marzyli o takim pupilku. Niestety, żadnemu z nich raczej się to nie udało.

Chińska kosmologia od dawien dawna dzieli smoki na cztery kategorie, tj:

  • Smoki nieba (天龙 Tiān lóng), symbol regenerującej siły oraz strażnik niebios, który chronił rezydencje bogów. Potrafi latać (nawet jeśli zdarza się go przedstawiać w formie bez skrzydeł), posiada pięć palców (pozostałe smoki po trzy lub cztery).
  • Smoki duchów (神龙 Shén lóng), symbol deszczu. Wpływa na pogodę oraz wiatr, często dryfując na niebie pośród chmur (przez co ciężko go dostrzec). Dba o pomyślność plonów.
  • Smoki ziemi (地龙 Dì lóng), władcy rzek oraz jezior. Ukrywają się w głębinach, lubią wabić mężczyzn oraz kobiety do swoich pałaców pod pozorem wręczenia im prezentów (bardzo dziwne, no ale kto im zabroni). Według mitologii zdarzały się przypadki obcowania smoków z kobietami, co owocowało narodzinami pół-smoczych ludzkich potomków. Grr.
  • Smoczy strażnicy skarbów (伏藏龙 Fú cáng lóng). Żyją w jaskiniach głęboko w ziemi strzegąc klejnotów oraz kosztowności. Każdy z nich posiada perłę, której dotknięcie skutkuje jej natychmiastowym rozmnożeniem. Perła ta jest symbolem najcenniejszego skarbu – mądrości.

Oprócz tego istniały wyobrażenia o smoczych królach (龙王 Lóng wáng), z których każdy ma pieczę nad czwartą częścią mórz okalających ziemię. W tradycji ludowej największą uwagę przywiązywano morskim smokom. Posiadają one wspaniałe pałace, których fundamenty wprost uginają się pod ciężarem kosztowności oraz szlachetnych kamieni. Tam, pod powierzchnią morza, odwiedzają go szczęśliwcy, którzy są godni poślubienia jednych z jego córek. Całkiem… hm,całkiem ciekawa wizja ożenku.

Liczba przypisywana smokom to dziewięć – symbol spotęgowanej męskiej siły (3 razy 3). Popularne chińskie powiedzenie brzmi „Smok ma dziewięciu synów, każdego innego rodzaju” i jest życzeniem posiadania dzieci, które często składa się młodej parze. Istnieje nieskończenie wiele wyobrażeń smoków oraz ich adaptacji i wcieleń. Często przedstawia się je w postaci węża z dodatkiem łap oraz stóp, skóry pokrytej łuskami, rogami przypominającymi rogi jelenia oraz uszu wołu. Oczywiście to tylko jedna z interpretacji, jakich w chińskiej mitologii jest masa.

Kilka ciekawostek dotyczących chińskich smoków
    • Smocze łodzie to wąskie, długie i ozdobne łodzie używane do wyścigów organizowanych podczas święta piątego dnia piątego miesiąca (Święto Smoczych Łodzi). Czasem podczas takiego wyścigu któryś z mężczyzn wpadał do wody i topił się (dawniej niewielu Chińczyków umiało pływać); wówczas uznawano to za pożądaną ofiarę dla rzecznego boga-smoka, który w zamian obdarzał płodnością.

 

    • Smocze pazury to smoki przedstawiane na ceremonialnych strojach członków wyższej klasy, które wyróżniały się dużą ilością pazurów. Smok na stroju cesarza mógł mieć pięć pazurów, księcia tylko cztery, a na strojach innych urzędników – jedynie trzy. Stroje kobiet zdobiły feniksy – smok i feniks uosabiają męską i żeńską naturę, co razem symbolizuje parę małżeńską.

 

  • Smoczą śliną nazywano ambrę, bardzo kosztowne perfumy sprowadzane z krajów arabskich.
    • Smocze oczy (龙眼 Lóngyǎn) to małe słodkie owoce, nazywane po angielsku „longan”.

 

    • Smoki są tak mądre, że często pełniły rolę królewskich doradców. Pewien XIII-wieczny król Kambodży spędzał noce w złotej wieży, gdzie konsultował się z prawdziwym władcą swej ziemi – dziewięciogłowym smokiem.

 

    • Trzy tysiące lat temu, podczas dynastii Zhou, smok z pięcioma pazurami stał się symbolem cesarskiej władzy.

 

    • Według chińskiego zodiaku, osoby urodzone w roku smoka są godne zaufania, szczere, odważne i pewne siebie. Są perfekcjonistami i tego samego wymagają od innych. Zawsze starają się pokazać swoje pozytywne cechy, ale czasem przesadzają ze swoją rolą jako błyszczących przykładem. W życiu smoki są nieugięte i odnoszą sukcesy czymkolwiek się zajmują. Pośród dwunastu znaków zodiaku są uważane za najbardziej ekscentryczne osoby. Pasują do osób urodzonych w roku Szczura, Koguta, Węża lub Małpy.

 

    • Wielu Chińczyków używa terminu „Potomkowie Smoka” jako swej identyfikacji etnicznej.

 

    • W klasycznej powieści chińskiej Wędrówka na Zachód (西遊記 Xīyóujì) syn Smoczego Króla zmuszony jest służyć podróżnikom jako wierzchowiec, jest to kara za naruszenie przez niego etykiety podczas przyjęcia w niebiańskim dworze.

 

Popularne chińskie idiomy odnoszące się do smoków:

wàng zǐ chéng lóng 望子成龍 (“oby dziecko stało się smokiem”): życzę Twojemu dziecku wszelkiej pomyślności

lóng yuè fèng míng 龍躍鳳鳴 (“smok skacze, feniks płacze”): wspaniały intelekt, niespotykana mądrość

wò hǔ cáng lóng 臥虎藏龍 (“przyczajony tygrys, ukryty smok”): niezauważony, nieodkryty talent

huà lóng diǎn jīng 畫龍點睛 (“malować smoka, kropkować oczy”): czynić ostatnie poprawki i wykończenia dzieła (np. malunku),

I tak oto w dużym skrócie prezentują się chińskie smoki. Inteligentne, sprytne, tajemnicze i ciekawe stworzenia, które chodziły po tej planecie tysiące lat tej temu, do tej pory zachwycają zarówno Chińczyków, jak i turystów oraz pasjonatów Azji. A może to jednak bujda? Może smoki nigdy nie istniały i to wszystko jest wymysłem chińskich władców, którym się po prostu nudziło?


Zdjęcia: 1, 2

Zapisz się na newsletter!


  • Ja tam jestem prawdziwym psychofanem chińskim smoków 😉 Uwielbiam czytać historie z nimi związane. Poza tym bardzo dobry wpis i czekam na więcej 😉

    • Smok

      Polecisz coś?

      • Uuu, dawno już niczego takiego nie czytałem. Zobacz sobie na mitologię chińską i tam masz smoki wyszczególnione, a potem czytaj o nich opowiadania, np. Podróż na Zachód. Warto zapoznać się chociażby z historią Ao guang.